Λεπτομέρεια στήλης αφιερωμένης στη "σεπτή μνήμη" όλων όσων θα διαβάσετε παρακάτω. Η φωτο είναι λεπτομέρεια φωτογραφίας που μπορείτε να δειτε στην ενότητα κείμενα της ηλεκτορνικής εφημερίδας "Νέα Εποχή" του Αγρινίου...Την ιστορία την γράφουν οι νικητές και βέβαια το πόσο πιστά την γράφουν έχει να κάνει με την επιλογή των γεγονότων που επιλέγουν να φωτίσουν ή να αποκρύψουν, να αναλύσουν ή να αφήσουν ασχολίαστα.
Σήμερα το Αγρίνιο θέλει να γιορτάζει την “απελευθέρωσή” του. Αυτό είναι η επιθυμία όλων όσων δεν θέλουν να αποδεχθούν ότι η νεώτερη αγρινιώτικη ελληνική ιστορία αριθμεί μόλις 188 χρόνια και η στιγμή της αφετηρίας της έχει σημαδευτεί από ένα πλιάτσικο και μια σφαγή.
Αυτό που γιορτάζει σήμερα το Αγρίνιο δεν είναι η “απελευθέρωση” της πόλης, αλλά η “άλωση” του από τους κλέφτες και τους αρματωλούς του Ζυγού και της Τριχωνίδας.
Μια πόλη απελευθερώνεται όταν μέσα σ΄αυτή ζουν σκλαβωμένοι σε έναν κατακτητή πολίτες. Μια πόλη αλώνεται όταν οι πολιορκητές της την εκπορθούν. .
Ο όρος «άλωση» (ή άλωσις) με ενεργητική ή παθητική σημασία, προέρχεται εκ του αρχαίου ελληνικού ρήματος αλίσκομαι = καταστρέφομαι, σημαίνει, τη πτώση πόλης στα χέρια του εχθρού, τη κυρίευση, την εκπόρθησή της.
Ας δούμε εν συντομία τα γεγονότα και ας βγάλουμε τα δικά μας συμπεράσματα. .
Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Άγγλος περιηγητής W W . Leake ο οποίος έφτασε στο Βραχώρι το 1805 (16 χρόνια δηλαδή πριν την χρονολογία της άλωσης της πόλης) αυτό είχε 500 μουσουλμανικές οικογένειες 40 Εβραικές και 100 ελληνικές, οι οποίες δεν ζούσαν μέσα στον ιστό της πόλης αλλά στις παρυφές της. Αυτές οι 100 περίπου οικογένειες ήταν επτανήσιοι, αγρότες στο σύνολο τους οι οποίοι εργαζόταν στα κτήματα των τούρκων αγάδων της πόλης. Τα καλοκαίρια μέναν στις παρυφές της πόλης και το χειμώνα επιστρέφαν στα νησιά τους. Με τον καιρό οι Τούρκοι του Βραχωριού τους παραχώρησαν τις καλύβες στον κάμπο για να κατοικούν όλη την διάρκεια του έτους.
“Η Επανάσταση στο Βραχώρι” (Αγρίνιο) το 1821”, γράφει ο Γιάννης Νεράτζης, “άργησε να εκδηλωθεί και τούτο οφείλεται στο ότι το Βραχώρι ήταν η έδρα ισχυρών Τουρκικών στρατευμάτων και το Τούρκικο Στρατιωτικό Κέντρο της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος. Ακόμη στο Βραχώρι (Αγρίνιο) ήσαν συγκεντρωμένοι πολλοί αξιωματούχοι Τούρκοι, επειδή ήταν και το διοικητικό κέντρο της περιοχής και επειδή είχε οικονομική εξάρτηση απευθείας από τη Βαλιδέ Σουλτάνα. Το Βραχώρι (Αγρίνιο), λοιπόν, ήταν για την Δυτική Ελλάδα, ό,τι η Τριπολιτσά για την Πελοπόννησο”.
Η προσομοίωση είναι χαρακτηριστική. Και εδώ μπαίνει ένα ζήτημα: Στη Τριπολιτσά είχαμε “άλωση”. Εδώ γιατί έχουμε “απελευθέρωση”; (Ας απαντήσουν αυτοί που υποστηρίζουν το δεύτερο. Δείτε επίσης ολόκληρο το κείμενο του κ. Νερατζή
[www.epoxi.gr] στο banner ενότητα “ΚΕΙΜΕΝΑ” με τίτλο “Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ (;) ΤΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΤΟ 1821”. Το ερωτηματικό του τίτλου δική μου πρέμβαση. Ένα ερωτηματικό που συνεπικουρείται από την ερμηνεία του κλέφτικου τραγουδιού που παρατίθεται στο τέλος του ίδιου κειμένου και το οποίο λέει:
“Σ' όλον τον κόσμο ξαστεριά, σ' όλον τον κόσμο ήλιος,
και στο ΖαπαντοΒράχωρο όλο καπνός κι αντάρα.
Καπιταναίοι το ΄καψαν Καπιταναίοι το καίνε”.
Αν αυτό εσας σας πείθει για “απελευθέρωση”, εμένα όχι).
Ο Γιάννης Διονυσατος στο βιβλίο του "Βραχώρι 11 Ιουνίου 1821” γράφει:
“Παρασκευή 10 Ιουνίου 1821 και οι Τούρκοι του Βραχωριού δέχονται πια να παραδοθούν. Οι Έλληνες οπλαρχηγοί συμφωνούν. Δίνονται διαβεβαιώσεις για προστασία της ζωής όσων από τους Τούρκους και τους Εβραίους παραδοθούν. Όμως άτακτοι ένοπλοι Έλληνες που δεν ελέγχονται πια από τους οπλαρχηγούς του αγώνα επιδίδονται σε σφαγές φτωχών αιχμάλωτων Τούρκων και ιδιαίτερα Εβραίων, που είχαν πάρει το μέρος των κατακτητών και για να τους το δείξουν είχαν βασανίσει μέχρι θανάτου, αφού πρώτα τον τύφλωσαν με αγκαθιές, τον Παπαλέξη Δηματά, ιερέα του Βραχωριού. Ο Αλεξάκης Βλαχόπουλος αντέδρασε επίσης στις πρωτοβουλίες του Γεωργίου Βαρνακιώτη για αναίμακτη παράδοση των Τουρκοβραχωριτών και Εβραίων. Διακατεχόμενος από μένος κατά των Τούρκων που κρατούσαν αιχμάλωτη την οικογένειά του στην Άρτα διέταξε τους άντρες του το βράδυ της Κυριακής να αφήσουν τις πιστόλες τους και τα καριοφίλια τους και να ζωστούν τα γιαταγάνια τους και τα μαχαίρια τους. Περικύκλωσαν εκατοντάδες άοπλους αιχμάλωτους φτωχούς Τούρκους και Εδραίους που βρίσκονταν εγκλωβισμένοι στη περιοχή της σημερινής οδού Παναγοπούλου και της ομώνυμης πλατείας και κατέσφαξαν πολλούς. Σκηνές «νύχτας του Αγίου Βαρθολομαίου» διαδραματίστηκαν. Οι άντρες του Αλεξάκη Βλαχόπουλου άρπαξαν πολλά από τα κινητά υπάρχοντά τους και αποχώρησαν. Κάποιοι προχώρησαν και σε βεβηλώσεις νεκρών. Οι ελληνικές παραδόσεις περί σεβασμού των αιχμαλώτων πολέμου και των νεκρών, δυστυχώς, ξεχάστηκαν. Ο πατέρας του έγκριτου Αγρινιώτη φιλόλογου, δημοσιογράφου και ιστορικού Θεόδωρου Χαβέλλα από το σπίτι του που βρίσκονταν στην γωνία των δημοτικών οδών Παναγοπούλου και Γοργοποτάμου παρακολούθησε από μακριά το αποτρόπαιο εγχείρημα των αντρών του Αλεξάκη Βλαχόπουλου. Οι υπόλοιποι καπεταναίοι μόλις έμαθαν τα συμβάντα προσπάθησαν να συγκρατήσουν τις αντεκδικήσεις και έτσι έσωσαν πολλούς από τους προύχοντες αιχμάλωτους. Οι Βαλτινοί προέβησαν σε λαφυραγωγήσεις των τούρκικων σπιτιών και χαρεμιών. Ο οπλαρχηγός του Απόκουρου Κώστας Σιαδήμας μετέφερε τα λάφυρα που πήρε με 18 μουλάρια στο υποστατικό του Ψώριαρη. Ο θησαυρός αυτός ακόμη και σήμερα αναζητείται από κάποιους «κυνηγούς θησαυρών......
Η παράδοση των όπλων από τους εγκλωβισμένους Τούρκους ξεκίνησε το απόγευμα της Παρασκευής 10 Ιουνίου 1821 για να ολοκληρωθεί το πρωί του Σα66άτου 11 Ιουνίου 1821. Μια μεγάλη μέρα ξημέρωσε για το Βραχώρι και για την περιοχή του Κάρλελι. Η αυγή του Σαββάτου της 11ης Ιουνίου 1821 θα βρει το Βραχώρι ελεύθερο από τον Τούρκο κατακτητή. Το βράδυ της ίδιας μέρας είχε πλέον ολοκληρωθεί η παράδοση του τούρκικου οχυρού του Βραχωρίου στους Ελληνες πολιορκητές που ξεκίνησε το βράδυ της 10ης Ιουνίου 1821. Το μεγαλύτερο μέρος της δύναμης της Τουρκικής Φρουράς του Βραχωριού που αποτελούνταν από 1000 περίπου Τουρκαλβανούς εκτιμάται πως εξουδετερώθηκε ενώ από το συνολικό πληθυσμό των πέντε χιλιάδων (5.000) Οθωμανών και Εβραίων κατοίκων της πολίχνης του Τουρκικού οχυρού του Βραχωριού θεωρούμε ότι τουλάχιστον 3-4 χιλιάδες έχασαν τη ζωή τους κατά την διάρκεια της πολιορκίας ή τις μέρες που ακολούθησαν την κατάληψη της πόλης από τις επαναστατικές δυνάμεις των ραγιάδων.
Οι Τούρκοι αιχμάλωτοι ηγεμόνες Αλλάμπεης και Ταχήρ - Παπούλιας Πασσάς, ο Μαχμούτ Μπέης και η Ντζέκω Πασόνυφη (νύφη του Μεχμέτ Αγά Πασόπουλου) με τις οικογένειες τους παρελήφθησαν από τον Αλεξάκη Βλαχόπουλο. Ανταλλάχτηκαν με την οικογένεια του που κρατούνταν από τους Οθωμανούς αιχμάλωτη στην Πρέβεζα. Οι αγάδες Χαλίλ Μπέης και Βείζ εφέντης μαζί με τις οικογένειες τους και λίγες φαμίλιες αγαδομπέηδων οδηγηθήκαν για προσωρινή προστασία στο σπίτι του Γιαννάκη Στάικου στην Βελάουστα (Πυργί). Ο Γεώργιος Βαρνακιώτης μετέφερε με ασφάλεια 300 Τούρκους αιχμαλώτους με τις οικογένειες τους στον Αστακό. Οι περισσότερες αιχμάλωτες φτωχές τουρκικές οικογένειες μαζί με τους επιζήσαντες Τούρκους πολεμιστές που υπολογίζονται κατ' εκτίμηση σε 2.000 συνολικά ψυχές παραδόθηκαν στο καπετάνιο του Ζυγού Δημήτριο Μάκρη για να οδηγηθούν από τις δυνάμεις του στη περιοχή της Μακρυνείας. Η μοίρα όμως γι' αυτές τις ψυχές είχε γράψει απρόβλεπτο και σκληρό τέλος. Εκτιμάται βάσιμα πως σκοτωθήκαν «δια λιθοβολισμού» από τον όχλο της περιοχής καθώς οι δυνάμεις του «πετρίτη του Ζυγού» δεν μπόρεσαν ή δεν θέλησαν να τους προστατέψουν. Οι υπόλοιποι Τούρκοι που γλύτωσαν την σφαγή των αντρών του Βλαχόπουλου και παρέμειναν στη πόλη, σύμφωνα με την συνθήκη παράδοσης, μοιράστηκαν στα κτήματα των χωριών της γύρω περιοχής όπου πρόσφεραν την εργασία τους. Κάποιοι Τούρκοι εγκαταστάθηκαν σε περιοχή που γειτνίαζε με τον ναό του Αη Δημήτρη όπου σήμερα απλώνονται τα «Αη βασηλιώτικα». Τον Σεπτέμβρη του 1822 βρίσκονται ακόμη εκεί με άγνωστη την παραπέρα τύχη τους. Πολλές χανούμισσες πλούσιων τουρκικών οικογενειών βρέθηκαν να υπηρετούν Έλληνες ή κρατούνταν ως ερωμένες τους. Όμορφες Τουρκοπούλες γέννησαν παιδιά, δίνοντας τη χαρά του πατέρα, όπως στον άτεκνο καπετάν Τσόγκα, αφού ασπάστηκαν τον χριστιανισμό, κατ' επιταγή του δεσπότη της περιοχής και έτσι παρέμειναν για πάντα. Οι υπόλοιποι αιχμάλωτοι, κάποιες εκατοντάδες, σταδιακά αναχώρησαν για την Αλβανία ή ανταλλάχτηκαν με Έλληνες αιχμαλώτους”.
Σφαγή και πλιάτσικο λοιπόν. Βέβαια είναι αρκετοί αυτοί που θα πουν: “Αυτά έχει ο πόλεμος”. Όμως δεν είναι έτσι.
Ρίξτε μια ματιά κια παρακάτω.
Γράφει ο Γεράσιμος Παπατρέχας στην “Ιστορια του Αγρινίου” σελ. 242-245
«Τραγικό ήταν το τέλος της εβραϊκής κοινότητας. Έχουμε αναφερθεί επανειλημμένα σ’ αυτή και για το κλίμα εχθρότητας που είχε γίνει μόνιμο, με το πέρασμα του χρόνου. Η παράδοση διασώζει ότι ο «καπετάν Αλεξάκης Βλαχόπουλος έδωσε διαταγή στα παλικάρια του, «το βράδυ να είστε όλοι έτοιμοι στο γιαταγάνι», δηλαδή να μην έχουν μαζί τους τουφέκια και πιστόλες. Έτσι έγινε, βγήκαν όλοι στο γιαταγάνι και από σπίτι σε σπίτι έσφαξαν όλους τους Οβραίους και μόνο ένας γλίτωσε, που δια μέσου Προσού έφτασε στη Λαμία. Απόν τότε δεν ξανάμεινε Οβραίος στο Βραχώρι». Σελ. 244.
Ο Θόδωρος Χαβέλας είναι λακωνικός και αναφέρεται στο συμβάν εντελώς πληροφοριακά. «Τότε δε ο συρφετός των Αγρινίων επιπεσών κατά των Εβραίων, διεπέρασεν άνδρας, γυναίκας και παιδιά εν στόματι μαχαίρας εκδικούμενος τον θάνατον ιερέως τινός εν Αγρινίω), Παπαλεξίου Δηματά, όν παρά των Τούρκων παραλαβόντες πρότερον οι Εβραίοι, ετύφλωσαν δι ακανθών και κατεβασάνισαν μέχρι θανάτου». Σελ. 245.
Σ. Τρικούπη «Ιστορία Ελληνικής Επανάστασης» σελ.248 «Οι μπέηδες και οι υπόλοιποι Τούρκοι δέχτηκαν την προστασία των δυνατών οπλαρχηγών και κανένας τους δεν έπαθε το παραμικρό. Οι Εβραίοι όμως υπέφεραν τα πάνδεινα και πολλοί σκοτώθηκαν ανηλεώς, με τη δικαιολογία ότι οι ομόπιστοί τους είχαν σύρει στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης το σώμα του πατριάρχη και κατέδιδαν τους χριστιανούς που κρύβονταν. Έτσι, χριστιανοί και τούρκοι φάνηκαν πολλές φορές μαθητές του ίδιου σχολείου στη διάρκεια της Επανάστασης, του τουρκικού σχολείου δηλαδή, που δίδασκε ότι έπρεπε να τιμωρούνται οι αθώοι για τις πραξεις των ενόχων.
Γ. Κορδάτος: Μεγάλη ιστορία της Ελλάδος Τόμος Χ σελ. 244. Αναφερόμενος στην κατάληψη του Βραχωρίου ο Γ. Κορδάτος λέει: «Κι εδώ οι Τούρκοι αν και παραδόθηκαν με όρους, δεν γλίτωσαν. Έπεσε μαχαίρι. Πρώτα όμως σφάχτηκαν οι Εβραίοι που ήταν κάμποσοι και επικίνδυνοι ανταγωνιστές του ελληνικού εμπορίου. Γλίτωσαν μόνο όσοι πλήρωσαν πολλά λύτρα στο Βαρνακιώτη και στον Τζόγκα».
Αυτά λοιπόν γιορτάζουμε σήμερα.
Περισσότερα... »
.JPG)
Κράτησε τη ζωή του.Στ' αριστερό του χέρι μια γραμμή.Μια χαρακιά κόκκινη... 
................................................Και κάτι στο πιο άγριο
